Tại sao 4-4-2 kim cương là lựa chọn hợp lý cho Tottenham?

  • Thứ Ba , 07/05/2019 00:00 GTM+7

Tottenham đến sân của Ajax với nhiệm vụ nặng nề là lật ngược thế cờ sau khi đã để thua ngay trên sân nhà. Từ kinh nghiệm của trận lượt đi, cách nhập cuộc là hết sức quan trọng. Tottenham thua vì đã không thể kiểm soát được Ajax, khiến cho họ thoải mái chơi theo cách của họ. Ở lượt đi, phương án 5-3-2 đã thất bại thảm hại. Vậy Mauricio Pochettino có thể sửa sai theo cách nào?

Tại sao 4-4-2 kim cương là lựa chọn hợp lý cho Tottenham?

Tottenham đến sân của Ajax với nhiệm vụ nặng nề là lật ngược thế cờ sau khi đã để thua ngay trên sân nhà. Từ kinh nghiệm của trận lượt đi, cách nhập cuộc là hết sức quan trọng. Tottenham thua vì đã không thể kiểm soát được Ajax, khiến cho họ thoải mái chơi theo cách của họ. Ở lượt đi, phương án 5-3-2 đã thất bại thảm hại. Vậy Mauricio Pochettino có thể sửa sai theo cách nào?

Thực ra, Poche đã sửa sai ngay từ cuối hiệp 1. Chấn thương của Jan Vertonghen chỉ giúp ông thực hiện các điều chỉnh của mình sớm hơn. Với việc thay Vertonghen bằng Moussa Sissoko, Tottenham đã chuyển từ sơ đồ 5-3-2 thành sơ đồ 4-4-2. Chính xác hơn là 4-4-2 kim cương, với Victor Wanyama chơi thấp nhất ở hàng tiền vệ, Sissoko chơi lệch về bên phải và Dele Alli (hoặc Christian Eriksen) chơi lệch trái. Tùy vào việc Alli hay Eriksen chơi lệch trái, người còn lại trong hai người sẽ có mặt ở vị trí đỉnh của viên kim cương, tức là ngay phía sau 2 tiền đạo.

Hiệu quả là điều có thể thấy rõ. Trước khi có Sissoko và chuyển sang 4-4-2 kim cương, Tottenham chỉ kiểm soát được 33% thời lượng bóng lăn. Sau khi có Sissoko và chuyển sơ đồ, họ kiểm soát tới 61%. Trước Sissoko, tỉ số sút bóng là 2-6 nghiêng về phía Ajax. Sau Sissoko, tỉ số này là 10-4. Những thông số quan trọng khác như tỉ lệ chuyền bóng thành công, số pha qua người thành công…, cũng có sự thay đổi theo hướng tích cực với Tottenham. Điều này dẫn tới một kết luận "đơn giản": Tottenham nên chơi với sơ đồ 4-4-2 kim cương ngay từ đầu trong trận đấu với Ajax đêm mai.

Đấy là một kết luận… quá đơn giản. Vì chúng ta đã bỏ qua nhiều yếu tố quan trọng dẫn tới sự thay đổi về mặt thế trận. Ví dụ là việc Ajax đã có được bàn thắng dẫn trước. Bàn thắng dẫn trước trong một trận bán kết Champions League trên sân khách chẳng khác gì vàng, nên Ajax không còn đẩy cao đội hình nữa là điều đương nhiên. Khi họ không đẩy cao đội hình thì coi như trao cho Tottenham cơ hội triển khai bóng từ sân nhà. Hay sự thay đổi trong thái độ của các cầu thủ Tottenham. Rồi vai trò của Sissoko.

4-4-2 kim cương là thế nào?

Nhưng tính đi tính lại, 4-4-2 kim cương vẫn là sự lựa chọn hợp lý nhất với Tottenham cho trận đấu này. Trước khi đi sâu vào phân tích vì sao lại thế, hãy bắt đầu với những điều cơ bản nhất. Khi nào thì nên chơi với sơ đồ 4-4-2 kim cương, khi nào không? Đâu là điểm mạnh, đâu là điểm yếu của sơ đồ này?

Các HLV dùng sơ đồ 4-4-2 kim cương khi muốn kiểm soát khu vực trung lộ. Có thể thấy trong sơ đồ 4-4-2 kim cương, trục dọc của đội bóng là rất vững chãi với thủ môn, hai trung vệ, bốn tiền vệ trung tâm và hai tiền đạo. Hàng thủ cũng được bảo vệ tốt hơn với việc luôn có một tiền vệ phòng ngự án ngữ phía trước. Với bốn tiền vệ trung tâm, các đội chơi 4-4-2 kim cương luôn có được ưu thế về quân số ở giữa sân, có thể là 4vs3 hoặc thậm chí 4vs2. Sơ đồ này cũng có đủ chỗ cho hai tiền đạo vào một số 10, rất quan trọng cả khi tấn công lẫn khi pressing.

Nhưng ở đời, không có gì là hoàn hảo. Diện tích sân là không đổi, nên một đội mạnh ở chỗ này, tất nhiên sẽ yếu ở chỗ khác. Trong trường hợp của các đội chơi với sơ đồ 4-4-2 kim cương, khu vực hai hành lang là khu vực họ dễ bị tổn thương nhất. Độ rộng trong lối chơi hoàn toàn phụ thuộc vào các hậu vệ biên, nên những người này cần phải rất khỏe, và đọc tình huống tốt để biết khi nào cần dâng lên, lúc nào cần giữ vị trí. Khi họ quyết định dâng lên, các tiền vệ trung tâm lệch cánh sẽ là những người có trách nhiệm bọc lót, nên yêu cầu về thể lực với những cầu thủ này cũng rất lớn.

Tại sao lại là 4-4-2 kim cương cho Tottenham?

Trở lại với trường hợp của Tottenham. Về lý thuyết, họ có đủ nhân sự để theo đuổi sơ đồ 4-4-2 kim cương. Thực tế là HLV Pochettino ở mùa giải này cũng đã không ít lần sử dụng sơ đồ này, trong những trận đấu với các đội bóng giỏi kiểm soát trung lộ. Trước Ajax, hiệu quả đầu tiên mà việc chuyển sang sơ đồ 4-4-2 kim cương tạo ra là việc trung phong Fernando Llorente được hỗ trợ tốt hơn. Khi bóng được treo lên nhắm vào vị trí của anh, xung quanh anh luôn có ít nhất 4 cầu thủ. Trong tình huống ở ảnh dưới, Moura và Alli (số 10) đang di chuyển vào khoảng trống sau lưng Llorente, còn Sissoko và Eriksen ở trước mặt, sẵn sàng nhận các pha trả ngược hoặc bọc lót và tranh chấp bóng hai.

Nhưng quan trọng hơn cả, 4-4-2 kim cương giúp cho Tottenham không còn bị áp đảo ở khu vực giữa sân nữa. Khi phòng ngự, sự xuất hiện của Wanyama ở vị trí tiền vệ phòng ngự khiến cho những pha giật xuống từ hàng tiền đạo của Dusan Tadic cũng bớt phần nguy hiểm (vì anh ta giật xuống đúng vào khu vực của Wanyama, nên các trung vệ không còn phải quá lo lắng). Khi triển khai bóng, bốn tiền vệ của Tottenham dễ dàng đánh bại nỗ lực pressing của ba tiền vệ trung tâm của Ajax, và thậm chí là hai, như trong tình huống ở ảnh dưới.

Khi Tottenham kiểm soát được trung lộ, thì cái lợi là vô cùng lớn. Ajax, như chúng ta biết, thường chơi với một đội hình rất hẹp. Trong tình huống dưới đây, cả 10 cầu thủ trên sân của họ đều tụm lại trong một khu vực chỉ có diện tích ước chừng chỉ là 27,7x 6,9m.

Ajax có nhiều lý do để chơi theo cách này (nhiều cầu thủ gần bóng hơn giúp họ kiểm soát bóng tốt hơn, counterpressing cũng tốt hơn). Nhưng mặt trái là nếu đối phương thoát ra được, thì họ sẽ có rất nhiều không gian ở hai hành lang để khai thác. Đó là điều mà Tottenham đã không ít lần làm được từ khi chuyển sang 4-4-2 kim cương ở trận lượt đi.

Nói tóm lại, trong bối cảnh con người và tình thế cặp đấu như hiện tại, 4-4-2 kim cương sẽ là một sự lựa chọn hợp lý cho Tottenham. Ít ra thì đó sẽ là một bộ khung tốt để họ có thể phát triển các ý đồ chiến thuật. Còn để thành công, thì thầy trò Pochettino tất nhiên vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Ở lượt đi, họ gặp rất nhiều khó khăn trong việc đưa bóng ra phía sau hàng phòng ngự của Ajax. Sự trở lại của Son Heung-min có thể giải quyết được vấn đề này? Và để có chỗ cho Son, ai sẽ phải hi sinh, Llorente hay Moura?

Cùng chủ đề