Kiến thức chiến thuật: Khái quát về rest-defence (2)

  • Thứ Bảy , 16/10/2021 11:03 GTM+7

Cùng chienthuat.net tìm hiểu về hình thức đầu tiên của việc xây dựng một cấu trúc rest-defence, đó là hình thức một kèm một.

Kiến thức chiến thuật: Khái quát về rest-defence (2)

Sau phần 1: Khái niệm, trong bài viết phần 2 hôm nay chúng ta sẽ cùng đi sâu tìm hiểu về hình thức thứ nhất để tổ chức cấu trúc rest-defence (có thể tạm dịch là cấu trúc PHÒNG NGỰ SỚM, theo gợi ý của HLV Phạm Minh Đức). Đó chính là: một kèm một (man-to-man, hay 1v1). 

Hình thức 1: Một kèm một (man-to-man)

Cụ thể hơn, đội sử dụng hình thức này sẽ tổ chức theo kèm 1v1 với TẤT CẢ những cầu thủ thuộc cấu trúc rest-offence của đối phương (rest-offence có thể hiểu là cấu trúc bố trí vị trí các cầu thủ để tổ chức phản công, rest-offence và rest-defence là hai khái niệm đối lập). Vì vậy, số lượng cầu thủ sử dụng để tạo nên cấu trúc rest-defence sẽ phụ thuộc vào số lượng cầu thủ đối phương trong cấu trúc rest-offence của họ. 

Ví dụ, nếu đội bạn bố trí ba cầu thủ trong cấu trúc rest-offence, cấu trúc rest-defence cũng phải có từng ấy cầu thủ, và những cầu thủ này sẽ theo sát ba cầu thủ rest-offence nói trên. Một mặt, cách bố trí này cho phép đội tấn công có được quân số tương đương với quân số phòng ngự của đối phương ở những khu vực gần khung thành của họ. Nhưng mặt khác, nó cũng khiến họ để lộ nhiều khoảng trống lớn nếu nỗ lực counter-pressing (pressing chống phản công) ban đầu bất thành. 

Tương tự cách tổ chức phòng ngự dựa trên nguyên tắc kèm người 1v1 (man-marking), cấu trúc rest-defence với hình thức man-to-man về bản chất cũng mang tính phản ứng (reactive). Tức là vị trí của cầu thủ phòng ngự phụ thuộc vào vị trí của các cầu thủ tấn công của đối phương. Nếu cầu thủ tấn công chọn đứng ở biên thay vì trung lộ, cầu thủ phòng ngự bắt buộc cũng phải di chuyển ra biên theo anh ta. Điều này có thể tạo ra những vấn đề lớn trong các tình huống chuyển trạng thái phòng ngự, khi nỗ lực counter-pressing đầu tiên không hiệu quả và đội tấn công có thể thoát được áp lực. Đội tấn công có thể thực hiện những pha di chuyển xộc thẳng vào khoảng trống lúc này đã rộng mở ở trung lộ. Nếu đội phòng ngự không thể kiểm soát được những pha di chuyển này, đội tấn công có thể tạo ra được những cơ hội nguy hiểm.

Do tính chất phản ứng của cách tiếp cận 1v1 như đã nói ở trên, số lượng các tuyến trong cấu trúc rest-defence sẽ thay đổi tùy thuộc vào cách bố trí (cấu trúc rest-offence) của đối thủ. Dưới đây chúng ta sẽ xem xét một số ví dụ cụ thể: 

- Khi đối phương chỉ cắm một cầu thủ trong cấu trúc rest-offence. Lúc này đương nhiên cấu trúc rest-defence cũng chỉ cần có một cầu thủ, và cầu thủ này có nhiệm vụ theo sát cầu thủ tấn công như hình với bóng. Với cách tiếp cận này, đội bóng vừa có nhiều cầu thủ cho mặt trận tấn công, vừa có thể theo sát nguy cơ hiện hữu nhất trong trường hợp đối thủ có thể giành lại được bóng và muốn phản công.

https://spielverlagerung.com/wp-content/uploads/sites/2/2021/07/man-to-man-vs-1.png

- Khi đối phương có hai cầu thủ trong cấu trúc rest-offence. Ở đây có hai trường hợp. Nếu hai cầu thủ rest-offence chọn đứng trên cùng một tuyến, thì cấu trúc rest-defence cũng chỉ cần một tuyến. 

https://spielverlagerung.com/wp-content/uploads/sites/2/2021/07/3.png

Nhưng nếu các cầu thủ trong cấu trúc rest-offence được bố trí trên hai tuyến khác nhau, thì cấu trúc rest-defence cũng thay đổi tương tứng, nghĩa là cũng có hai tuyến.

https://spielverlagerung.com/wp-content/uploads/sites/2/2021/07/4.png

- Khi đối phương có 3 cầu thủ trong cấu trúc rest-offence. Nguyên tắc vẫn vậy: đối phương có ba cầu thủ, thì ta cũng bố trí ba cầu thủ, mỗi người kèm chặt một cầu thủ đối phương. Với ba cầu thủ phòng ngự, các cầu thủ trong cấu trúc rest-defence đã bắt đầu có thể hỗ trợ cho nhau bằng cách di chuyển vào các vị trí bọc lót trong trường hợp một cầu thủ phải rời vị trí để pressing. Điều này cũng có nghĩa là hành động counter-pressing đầu tiên ngay khi mất bóng trở nên ít quan trọng hơn bởi các tiền vệ đối thủ không thể thực hiện các pha di chuyển vào những khoảng trống ở trung lộ dễ dàng như trước nữa. Tuy nhiên, cấu trúc của khối rest-defence cũng có thể trở nên "méo mó" nếu các cầu thủ rest-offence di chuyển tới những vị trí khác.

https://spielverlagerung.com/wp-content/uploads/sites/2/2021/07/5.png

Ở những khu vực phía trên, đội bóng vẫn duy trì được số lượng cầu thủ cân bằng với đối phương. Mà ở đây là tình huống 7 đấu 7. Lúc này, việc tạo ra cơ hội hay duy trì quyền kiểm soát bóng đều trở nên hiệu quả hơn.

- Khi đối phương có 4 cầu thủ trong cấu trúc rest-offence. Nguyên tắc vẫn không đổi: đội có bóng cắt cử 4 cầu thủ theo sát 4 cầu thủ trong cấu trúc rest-offence của đối phương. Sự khác biệt ở đây là với việc số lượng người tăng lên, các cầu thủ phòng ngự có thể bọc lót cho nhau tốt hơn, ngay cả khi bị đối phương lôi kéo tới những vị trí "không bình thường". Ở các khu vực phía trên, 6 cầu thủ tấn công sẽ đối đầu với 6 cầu thủ phòng ngự. 

https://spielverlagerung.com/wp-content/uploads/sites/2/2021/07/6.png

Đối phương bố trí càng nhiều cầu thủ trong khối rest-offence, đội đang kiểm soát bóng lại càng có nhiều khoảng trống để khai thác. Vì vậy rất khó để xảy ra trường hợp đội phòng ngự có nhiều hơn 4 cầu thủ trong cấu trúc rest-offence. Nếu điều đó xảy ra, đội có bóng hoàn toàn có thể chấp nhận mạo hiểm bằng cách chấp nhận thua thiệt về quân số trong cấu trúc rest-defence. Nôm na là nếu đối thủ có 5 cầu thủ rest-offence, họ có thể chỉ bố trí 4 cầu thủ rest-defence. Lý do rất đơn giản: tương quan rủi ro/ cơ hội. Tạo ra một tình huống 6 đánh 5 với hàng thủ của đối phương sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn là tổ chức kèm 1v1 với 5 cầu thủ tấn công của họ.

Tuy nhiên, có một thực tế là khả năng mà tình huống này (4v4) xảy ra trong một trận đấu chuyên nghiệp là rất nhỏ, bởi thực sự rất khó khăn để tổ chức một hệ thống phòng ngự hoàn chỉnh với sáu cầu thủ. Sáu cầu thủ đơn giản là không đủ để vừa bao quát chiều ngang sân về tạo được áp lực với cầu thủ có bóng, do đó hàng phòng ngự có thể dễ dàng bị đối phương áp đảo và xuyên thủng.

Vai trò của counterpressing trong rest-defence 1v1

Như đã đề cập trên đây, hành động counterpressing ban đầu là rất quan trọng đối với cấu trúc rest-defence một kèm một. Đặc biệt là khi khối rest-defence có ít hơn ba người. Vì số lượng cầu thủ phòng ngự bằng với số lượng cầu thủ tấn công, gần như không có chỗ cho sai lầm. Nếu một cầu thủ phòng ngự thất bại trong một nỗ lực tranh chấp, đối phương có thể lập tức tạo ra sự vượt trội về quân số, trong khi hệ thống phòng ngự thì đã trở nên hỗn loạn và đối phương có quá nhiều khoảng trống để khai thác.

Vì số lượng cầu thủ tấn công bằng với số lượng cầu thủ phòng ngự, đội tấn công có nhiều cơ hội tạo ra các tình huống áp đảo về quân số, nhất là ở biên, do đối thủ phải bao quát toàn bộ chiều rộng sân. Điều này cũng cho phép đội tấn công có thể tổ chức counterpress một cách hiệu quả hơn, với tỉ lệ giành lại bóng cao hơn. Tuy nhiên, nếu bị mất bóng trong thời điểm cấu trúc counterpressing còn chưa được thiết lập (ví dụ như sau khi thực hiện một quả tạt vào vòng cấm), cấu trúc rest-defence kiểu một kèm một sẽ trở nên rất dễ bị tổn thương.

Do các hậu vệ luôn chọn theo sát cầu thủ tấn công của đối phương, họ có thể tổ chức gây sức ép một cách quyết liệt khi bóng được chuyền tới chân các tiền đạo. Tuy nhiên, mặt trái là các hậu vệ sẽ không thể kiểm soát được những pha "di chuyển người thứ ba" của các tiền vệ đối phương vào khoảng trống giữa cấu trúc rest-defence và phần còn lại. Nếu một hậu vệ quyết định rời vị trí để gây sức ép với tiền vệ này, tiền đạo của đối phương mà anh ta có nhiệm vụ theo kèm sẽ được tự do. Một yếu tố khác cũng cần phải xem xét là tính chặt/lỏng trong hành động kèm người. Nếu bạn kèm chặt thì nguy cơ đối phương nhận bóng và rê qua bạn sẽ giảm đi đáng kể, nhưng khi đó bạn lại không có cơ hội để phản ứng với những pha di chuyển của đối phương, đồng nghĩa với việc họ có thể tấn công vào những khoảng trống xung quanh bạn. Còn nếu bạn kèm lỏng, đối thủ sẽ có nhiều thời gian để nhận bóng, nhưng bạn lại có thể phán đoán và đối phó với những pha di chuyển của các cầu thủ tấn công của đối phương tốt hơn, từ đó giúp bạn bảo vệ khoảng trống hiệu quả hơn. 

Ngoài ra, khi tổ chức tấn công với quân số tương đương đối phương, đội bóng có thể bố trí thêm cầu thủ tấn công vòng cấm, buộc đối phương phải kéo các cầu thủ khác về để đối phó (nghĩa là sẽ có ít người hơn ở các vị trí cao hơn). Đội tấn công cũng có thể bố trí nhiều cầu thủ ở rìa vòng cấm, từ đó có thể tổ chức counter-pressing quyết liệt một cách hiệu quả hơn do khoảng cách đã được rút ngắn. Khi bị counter-pressing một cách quyết liệt, cầu thủ có bóng của đối phương phải quyết định nhanh hơn và có thể trở nên hấp tấp. Thường quyết định đó sẽ là một đường chuyền dài không chính xác mà các cầu thủ phòng ngự có thể đối phó dễ dàng.

Vai trò của cấu trúc rest-defence 1v1 trong kiểm soát bóng

Trong quá trình kiểm soát bóng, vai trò của cấu trúc rest-defence kiểu 1v1 chủ yếu là tạo điều kiện để đội tấn công có thể cân bằng quân số với đội phòng ngự ở các khu vực phía trên (tức gần khung thành của đối thủ). Còn các cầu thủ trong khối rest-defence hầu như không tham gia gì vào khâu kiểm soát bóng.

Lý do rất đơn giản. Trong hệ thống 1v1, cầu thủ phòng ngự luôn phải theo sát cầu thủ tấn công của đối phương. Điều này có nghĩa là họ sẽ rất khó có cơ hội nhận bóng từ các đồng đội, vì nếu muốn nhận bóng, họ phải tách khỏi cầu thủ mà họ có nhiệm vụ theo kèm. Một mặt, đây là việc không dễ dàng khi mà chính cầu thủ trong cấu trúc rest-offence lại có thể trở thành một hậu vệ kèm người hiệu quả do khoảng cách giữa anh ta với cầu thủ trước đó được giao nhiệm vụ kèm anh ta là rất ngắn.

Mặt khác, khi một hậu vệ trong khối rest-defence cố gắng tách khỏi tiền đạo anh ta có nhiệm vụ theo kèm, anh ta có thể khiến cho cấu trúc rest-defence trở nên mất hiệu quả. Nếu đối phương giành lại được bóng, họ sẽ có một cầu thủ trong khối rest-offence ở thế không bị ai kèm (vì cầu thủ lẽ ra theo kèo anh ta đã rời vị trí khi cố gắng nhận bóng). Mục đích ban đầu của cấu trúc rest-defence 1v1 - theo sát tất cả cầu thủ tấn công của đối phương - vì vậy đã không còn.

Chính bởi những lý do này, trong cấu trúc rest-defence 1v1, các cầu thủ phòng ngự thường chọn giữ vị trí và không tham gia nhiều vào khâu kiểm soát bóng. Một hệ quả là việc chuyển hướng tấn công sẽ không còn được hiệu quả, dẫn tới việc đội bóng có thể bị nghiêng hẳn về một cánh khi tấn công.

Kết luận

Có thể nói, cấu trúc rest-defence 1v1 tỏ ra hiệu quả nhất khi hoạt động với khối 2v2 và trở lên. Khi có nhiều cầu thủ hơn, các cầu thủ ở xa bóng có thể bọc lót cho các cầu thủ khác đang gây sức ép với bóng dễ dàng hơn. Tuy nhiên, khi đối phương bố trí nhiều hơn 5 cầu thủ rest-defence, cách tiếp cận này lại mất đi tính hiệu quả do số lượng cầu thủ tấn công sẽ bị giảm đi. 

Vậy nếu đối phương chỉ có một cầu thủ tấn công trong cấu trúc rest-offence, lúc này bạn cần giải quyết như thế nào? Câu trả lời sẽ có ở phần 3 trong series kiến thức chiến thuật này. Mời các bạn chú ý đón đọc!

LƯƠNG THÀNH (theo spielverlagerung.com)

 

 

 

 

 

Tin liên quan

Cùng chủ đề