Chelsea của Tuchel có điểm yếu nào không?

  • Thứ Bảy , 25/09/2021 10:47 GTM+7

Trong bài phân tích chiến thuật này, chienthuat.net sẽ phân tích những trận đấu Chelsea để mất điểm dưới thời HLV Tuchel, để xem liệu họ có điểm yếu nào không?

Chelsea của Tuchel có điểm yếu nào không?

Chelsea đang phô diễn sức mạnh ghê gớm từ khi Tuchel tiếp quản chiếc ghế nóng. Trong 35 trận đấu ông dẫn dắt The Blues, họ giành được trung bình 2,17 điểm/trận (tính 3 điểm cho mỗi chiến thắng ở các Cúp). Họ tạo ra cảm giác là một tập thể không thể bị đánh bại.

Nhưng rõ ràng là không có đội bóng nào là không thể bị đánh bại. Cho tới thời điểm này, Chelsea của Tuchel thực tế đã để thua 5 trận (trước West Brom, Porto, Aston Villa, Arsenal và Leicester). Tác giả sẽ phân tích lại 5 trận thua này để xem các đội bóng đối thủ đã làm những gì để có thể đánh bại The Blues. Nhưng vì 5 trận là 5 trận là mẫu chưa đủ thuyết phục, chúng tôi sẽ xem xét thêm 5 lần khác mà Chelsea không thể thắng, là các trận hòa trước M.U, Southampton, Leeds, Real Madrid và Brighton.

Duy trì sự chặt chẽ

Có một chi tiết thú vị, là trong 12 trận đấu được xem xét, có tới 6 trận trong đó đối thủ của Chelsea đã sử dụng sơ đồ 3 trung vệ để "match" với sơ đồ 3 trung vệ của Chelsea, là West Brom, Man City, Arsenal, Leicester, Real Madrid và Brighton. Trong đó có Man City là thất bại trước Chelsea, nhưng đội bóng của HLV Pep Guardiola lại chơi tốt hơn, thể hiện ở việc số bàn thắng kỳ vọng của họ cao hơn.
 

Tuy nhiên, mấu chốt ở đây có lẽ không phải nằm ở bản thân sơ đồ 3 trung vệ, mà ở những ưu điểm của sơ đồ này. Trước hết là sự chặt chẽ trong hệ thống phòng ngự. Với cách triển khai bóng của Chelsea, chơi pressing một cách nửa vời là tự sát, bởi khi đó, khoảng trống giữa các tuyến, mà ở đây là giữa tuyến tiền vệ và hậu vệ, sẽ rất lớn và Chelsea có đủ những cầu thủ giỏi có thể khai thác triệt để khoảng trống này.

Một số đội, ví dụ West Brom, giải quyết vấn đề bằng cách kéo đội hình xuống rất sâu. Khi không có bóng, họ chơi với sơ đồ có thể gọi là 5-5-0, với các tiền đạo lùi xuống hẳn hàng tiền vệ. Hai tiền vệ trung tâm lệch cũng có nhiệm vụ cắt đường chuyền tới các tiền vệ tấn công của Chelsea, có thể bằng cách theo sát họ, có thể bằng kỹ thuật phủ bóng (cover shadow).

Nhưng lựa chọn như West Brom không phải là điển hình. Phần lớn các đội bóng mà chúng ta đã đề cập ở trên đều chọn phòng ngự với khối đội hình được đẩy cao (high-block). Để duy trì tính chặt chẽ, hàng phòng ngự của họ cũng phải đẩy cao, thường là tới gần vạch giữa sân.

Điểm đáng chú ý ở đây là các đội sẽ không có gắng gây sức ép và cướp bóng trong chân các trung vệ của Chelsea, mà chủ trương cắt các đường chuyền để Chelsea không thể dễ dàng đưa bóng từ một phần ba sân phòng ngự tới một phần ba sân tấn công. Như trong tình huống dưới đây, có thể thấy là Southampton tổ chức pressing với khối cao, nhưng họ lại không gây sức ép quyết liệt với cầu thủ đang có bóng của Chelsea.

Bảo vệ hai cánh

Tuy nhiên, nếu muốn khắc chế được Chelsea, khu vực cần phải đặc biệt quan tâm lại là hai hành lang biên. Khi các đội bóng buộc phải tập trung ở trung lộ nhằm ngăn chặn Chelsea triển khai bóng theo lối nay, hai wing-back của Chelsea thường có rất nhiều không gian để vẫy vùng, và họ cũng được HLV Tuchel xây dựng thành những hướng thoát bóng quan trọng của Chelsea. Thường thì Chelsea có thể dễ dàng triển khai bóng từ biên, nhờ vào tứ giác rất tự nhiên mà họ tạo được ở khu vực này:

Trước những đối thủ không giỏi pressing, Chelsea có thể dễ dàng đánh bại các đợt vây ráp của họ. Cách thường được sử dụng là tấn công vào khoảng trống sau lưng hậu vệ cánh của đối phương, đặc biệt là với những đội chơi trong sơ đồ 4 hậu vệ. Khi, ví dụ, hậu vệ cánh phải của đội phóng ngự dâng lên gây sức ép với wing-back trái của Chelsea, khoảng trống sẽ lộ ra sau lưng anh ta cho các tiền đạo cánh của Chelsea khai thác.

Các đội bóng có những cách khác nhau để chống lại bài phối hợp này của Chelsea. Brighton, ví dụ, sử dụng sơ đồ 5 hậu vệ. Trong tình huống trên, khi bóng được đưa ra biên cho Alonso, wing-back phải của Brighton sẽ dâng lên gây sức ép. Về lý thuyết, sau lưng cầu thủ này có khoảng trống mà Pulisic có thể khai thác. Nhưng thực tế là cầu thủ người Mỹ luôn bị trung vệ lệch phải của Brighton theo sát. Như thế, Brighton vừa phong tỏa được hết các cầu thủ gần bóng của Chelsea, vừa không để lộ quá nhiều khoảng trống ở trung tâm hàng thủ.

Nhưng nếu phòng ngự với hàng thủ 4 người thì làm thế nào? Hãy xem xét lựa chọn của Southampton. Cũng với bài phối hợp quen thuộc của Chelsea, Southampton sẽ đối phó bằng cách cử trung vệ gần bóng theo sát cầu thủ Chelsea định khai thác khoảng trống sau lưng hậu vệ phải của họ. Cùng lúc đó, hai cầu thủ còn lại trong hàng phòng ngự phải lập tức nghiêng theo bóng, Southampton lúc này gần như chuyển sang hệ thống ba trung vệ, đảm bảo những khoảng trống quan trọng đều được lấp đầy:

Man United cũng chơi với 4 hậu vệ, nhưng họ có một vấn đề là trung vệ thường chơi lệch trái, Harry Maguire, không có tốc độ. Do vậy yêu cầu anh nhanh chóng di chuyển ra cánh để gây sức ép với những cầu thủ tấn công nhanh nhẹn hơn của Chelsea là không hợp lý. Để giải quyết, United sử dụng hai tiền vệ phòng ngự có khả năng hoạt động ở cường độ cao là Fred và McTominay trong vai trò những người lấp khoảng trống.

Trong tình huống này, Luke Shaw đã dâng lên cao để gây sức ép với wing-back phải của Chelsea là Recce James. Chelsea lại đưa bóng dọc biên để Mount khai thác khoảng trống mà Shaw bỏ lại. Tuy nhiên, Mount không có cơ hội nhận bóng thoải mái do Fred đã lùi về theo sát. Ở trung lộ, hai trung vệ của Man United vẫn giữ được vị trí. Tất nhiên, một trong số các tiền vệ tấn công của Man United phải lùi xuống để bịt vào khoảng trống ở giữa sân mà Fred bỏ lại. Ở mùa trước, người này thường là Daniel James.

Bảo vệ khu vực trung tuyến

Chelsea thường chơi với 2 pivot, và khi đã đưa được bóng lên cho hai pivot này, họ có thể dễ dàng tạo ra sự vượt trội về quân số ở trung tuyến do hai tiền vệ tấn công của họ rất thoải mái trong việc lùi xuống. Hai cầu thủ này cũng có thể giữ vị trí ở hai hành lang trong, sẵn sàng nhận bóng giữa các tuyến. Như vậy, ưu tiên kép với các đội bóng là vừa phải gây sức ép được với các pivot của Chelsea, vừa không để lọt các tiền vệ công của họ.

Brighton có cách tiếp cận khá độc đáo và hiệu quả. Họ đá với sơ đồ 5-3-2, nhưng 2 tiền đạo không tập trung che chắn trung lộ mà tách hẳn ra để gây sức ép với hai trung vệ lệch của Chelsea. Hai tiền vệ trung tâm lệch của Brighton sẽ theo sát hai pivot của The Blues, coi như loại họ khỏi vòng chiến đấu. Tiền vệ trụ của Brighton khi đó có nhiệm vụ quét khoảng không phía sau, nhằm ngăn bóng tới được vị trí của hai tiền vệ công của Chelsea.

Thêm nữa, do Brighton chơi với sơ đồ 5 hậu vệ, hai trung vệ lệch của họ có thể thoải mái dâng lên để áp sát cầu thủ tấn công của Chelsea khi người này định giật xuống để nhận bóng.

Trong nhiều tình huống, tiền vệ trung tâm của Brighton cũng có thể dâng lên gây sức ép với trung vệ còn lại của Chelsea, trong khi vẫn cắt được đường chuyền tới pivot mà anh có nhiệm vụ theo kèm bằng kỹ thuật phủ bóng. Như thế, Brighton vừa có thể gây sức ép với 3 trung vệ của Chelsea, vừa loại được 2 pivot của họ ra khỏi vòng chiến, trong khi vẫn đảm bảo hai tiền vệ công của The Blues không thể thoải mái nhận bóng. Đây là chiến thuật cực hay đã giúp Brighton đánh bại được Chelsea với việc giữ sạch lưới và khiến đối thủ có bàn thắng kì vọng dưới 1.

Southampton lại chơi với sơ đồ 4-4-2 và sử dụng một cấu trúc pressing khác hẳn. Khi pressing tầm cao, chính xác sơ đồ của họ sẽ là 4-4-1-1 với 1 tiền đạo gây áp lực với trung vệ có bóng của đối phương trong khi cầu thủ còn lại bọc lót ở phía sau. Mấu chốt ở đây là một trong hai tiền đạo phải luôn theo sát một pivot của Chelsea, để Southampton luôn có thể tạo được ưu thế 3v2 với 2 pivot của The Blues.

Khi đó, một trong hai tiền vệ trung tâm của họ có thể lùi xuống sâu hơn, sẵn sàng cắt các đường chuyền hoặc gây sức ép với các tiền vệ công của Chelsea.

Khi phòng ngự lùi sâu, đội hình của họ trở thành 4-4-2 hẹp với các cầu thủ đứng không cách nhau quá xa. 2 tiền đạo sẽ chọn vị trí để cắt các đường bóng đến với pivot, trong khi các tiền vệ trung tâm sẽ chăm sóc các tiền đạo cánh/tiền vệ công của Chelsea. Nếu hai tiền vệ công của Chelsea không lùi xuống mà chọn dâng cao để ghim các hậu vệ của Southampton lại, nhằm mở ra khoảng trống ở biên cho các wing-back, các tiền vệ cánh của Southampton sẽ nhanh chóng lùi xuống để theo sát các wing-back này.    

Yêu cầu ở đây, vì thế, là các tiền vệ cánh phải có ý thức phòng ngự tốt, biết khi nào thì nên lùi xuống, và luôn sẵn sàng lùi xuống.

Phong tỏa Rudiger

Khi các phương án lên bóng bị phong tỏa, Chelsea vẫn còn một vũ khi đáng gờm là những pha dâng cao của các trung vệ lệch, đặc biệt là Antonio Rudiger. Trung vệ người Đức thường có những pha cầm bóng dâng lên rất quyết liệt. Mục đích là tạo ra sự vượt trội về quân số ở cánh, từ đó thao túng được hệ thống phòng ngự của đối thủ.

Nếu cầu thủ chạy cánh của đối phương quyết định gây sức ép với Rudiger, wing-back trái của Chelsea có thể thoải mái nhận bóng, thu hút hậu vệ cánh của đối phương, và chuyền vào khoảng trống phía sau cho tiền đạo lệch khai thác. Nếu tiền vệ trung tâm của đối phương là người gây sức ép, tới lượt pivot của Chelsea được thoải mái nhận bóng và triển khai.

Để chống lại vũ khí này của Chelsea, Brighton là đội có lựa chọn có thể nói là chủ động nhất. Với việc một trong các tiền vệ dâng cao để cùng hai tiền đạo hợp thành tuyến pressing đầu tiên có ba người, họ có thể gây sức ép với Rudiger ngay từ đầu: 

Man United cũng thường chọn cách chủ động gây sức ép sớm với Rudiger, thông qua cầu thủ chăm chỉ Daniel James. Ban đầu, James được giao nhiệm vụ theo sát một pivot của Chelsea. Nhưng nếu bóng được chuyền cho Rudiger, anh sẽ lập tức dâng lên để vừa gây sức ép với Rudiger, vừa ngăn không cho cầu thủ người Đức đưa bóng cho các tiền vệ.  
 

Nói chung, để đối phó với Rudiger, các đội bóng thường có hai lựa chọn. Một là chủ động thay đổi hệ thống theo hướng vừa có thể chặn được Rudiger vừa duy trì được kết cấu phòng ngự nói chung, nhất là ở các khu vực gần bóng (ví dụ nếu chơi 5-3-2 thì tiền vệ lệch sẽ là người gây sức ép với Rudiger, khi đó cả hai pivot của Chelsea, wing-back cũng như các tiền đạo đều vẫn có người theo sát). Lựa chọn thứ hai là giữ nguyên cấu trúc đội hình. Suy cho cùng, để Rudiger có bóng vẫn hơn là để những Kovacic, Jorginho hay Alonso có bóng.

Tấn công Chelsea

Khi phòng ngự, Chelsea thường chọn lối pressing tầm cao với lớp pressing đầu tiên gồm 2 tiền đạo. Một tiền vệ tấn công sẽ lùi xuống hợp cùng hai pivot tạo thành lớp pressing thứ hai. Để vượt qua lớp pressing đầu tiên của Chelsea, các đội bóng thường chọn chơi với ba trung vệ, qua đó tạo được ưu thế về quân số một cách tự nhiên. Trong trường hợp chơi với sơ đồ bốn hậu vệ, họ có thể giải quyết vấn đề bằng cách kéo một tiền vệ phòng ngự xuống (Porto, Real Madrid), hay bố trí một hậu vệ cánh di chuyển vào trong (Man City, Man United).

Nhìn chung, Chelsea luôn bảo vệ rất tốt trung lộ, nên phương án tấn công khả dĩ nhất là khoét vào các hành lang. Những đội bóng có hai cầu thủ chơi dạt biên có thể tìm cách lôi kéo cả wing-back lẫn trung vệ lệch của Chelsea rời khỏi vị trí và tấn công vào những khoảng trống sau lưng họ. Một số đội sẽ sử dụng các tiền vệ để tấn công vào khoảng trống này, số khác thì dùng tiền đạo.

Nhưng cách tấn công ổn định và hiệu quả nhất khi đối đầu với Chelsea vẫn là thông qua những tình huống chuyển trạng thái. Khi Chelsea tấn công, cả hai wing-back của họ thường dâng cao cùng lúc. Hai pivot của họ cũng dâng cao, có nghĩa là sau lưng họ luôn có khoảng trống. Nếu hai pivot không hiệu quả trong những tình huống pressing chống phản công, cầu thủ tấn công của đối phương có thể nhận bóng ở khoảng trống giữa hai pivot này với các trung vệ. Lúc ấy, thường thì hai bên cánh cũng bị bỏ trống, do các wing-back dâng cao chưa kịp lùi về.
 

Trong tình huống này, cả hai wing-back lẫn hai pivot của Chelsea đều đã dâng rất cao. Khi đoạt lại được bóng, McTominay của Man United có thể tìm thấy Bruno Fernandes, người đang đứng ở khoảng trống giữa tuyến hậu vệ và tiền vệ của The Blues. Ở tình huống tiếp theo, Man United đã có thể tạo được một tình huống ba đánh ba, khi hai cầu thủ chạy cánh của họ dâng lên tấn công vào khoảng trống mà các wing-back của Chelsea bỏ lại.

Kết luận

Như đã phân tích, Chelsea của Tuchel không phải là một đội bóng không có điểm yếu. Tuy nhiên, biết là một chuyện, khai thác được hay không lại là chuyện khá, bởi nó còn phụ thuộc vào chất lượng con người. Chưa kể, HLV Tuchel là người rất giỏi đọc thế trận, và luôn có những điều chỉnh hợp lý và nhanh nhạy.

HẢI VŨ (theo Football made simple)

Tin liên quan

Cùng chủ đề